Somberheid beheersen — Kun je jezelf blij denken?

Hoe krijg je grip op sombere gedachten en nare gevoelens en hoe verander je dit?

Wat is de invloed van denken op je gevoel en je gedrag. Vanuit de cognitieve gedragstherapie is er het gebruik van een 5G-schema: Gebeurtenis → Gedachten → Gevoel → Gedrag → Gevolg. Dit schema beschrijft wat er achtereenvolgens gebeurt. Bewust, maar vaker nog onbewust.

Kan je simpelweg je gedachten veranderen en je daarna blij voelen? Dat zou in het huidige moment zeer welkom zijn.

In de tijd van lockdowns, avondklok, thuis werken en allerlei controlerende maatregelen was er steeds minder bewegingsruimte. Uiteenlopende meningen en ideeën hebben geleid tot moeizame contacten, irritaties en ruzies. Voor sommige mensen was het een tijd van rust en ruimte. Voor anderen was het deprimerend en belemmerend. Nu Corona aan het afnemen is en we eindelijk weer wat opgeluchter kunnen zijn komt de volgende zorg om de hoek kijken. De oorlog in Oekraïne neemt de aandacht over van Corona, lijkt het wel. Een volgende dreiging van buitenaf.

Er kan ook een dreiging van binnenuit zijn. Veel mensen hebben zich in de afgelopen twee jaren niet veilig en relaxed gevoeld. Dit kan bijvoorbeeld komen door gevoelens van angst, onzekerheid, eenzaamheid. Die dreiging van binnenuit en van buitenaf zijn interessant om te onderzoeken met het 5G-schema. Dit kan helpen om de interpretatie van je gedachten te veranderen of te verhelderen. Een psycholoog of therapeut kan hierbij helpen. Als dan de ‘kust weer veilig lijkt’ kan het soms zijn dat het brein een patroon van informatieverwerking vasthoudt dat misschien passend was bij een spannend moment maar dat vervolgens ‘vast’ lijkt te zitten. Denk bijvoorbeeld aan angst, hierbij past een patroon van ‘bevriezen’ of ‘klaar-om-te-vluchten’. Maar het brein kan zo’n patroon ongemerkt nog lang vasthouden, ook als het niet meer echt nodig is. Het kan een gevoel van gejaagdheid en stress geven in het dagelijkse leven.

Goed om te weten dat jouw manier van denken bijdraagt aan hoe jij je voelt. Het is dus zinvol om zelf op andere gedachten te komen die zorgen voor duidelijkheid en veiligheid. Het brein zal dit in een nieuw patroon van informatieverwerking aanpassen aan de nieuwe situatie. Een gevoel van veiligheid volgt als je kunt bedenken en voelen dat je niet meer reageert als voorheen.

Bio-/ neurofeedback is een manier om dit proces te ondersteunen. Het zorgt ervoor dat er sneller en makkelijker een nieuw patroon van informatieverwerking wordt gecreëerd.

Voor meer info over het 5G-schema: https://www.youtube.com/watch?v=7wA4coBQcRQ